donderdag 27 juni 2013

Modderdag: vieze handen & blije gezichten


Vrijdag 28 juni is het Modderdag, een initiatief van Veldwerk Nederland. Duizenden  kinderen (op kinderdagverblijven, bso’s, peuterspeelzalen, basisscholen en natuur- en milieucentra) spelen die dag met zand en water en komen zo in contact met de natuur.

Tja, bij ons is het elke dag modderdag. Niet dat onze kinderen elke dag in de modder liggen te rollen, maar het kan wel. Laarzen en 'tuinbroeken' liggen voor het grijpen, de regenton is meestal goed gevuld en er ligt altijd wel ergens een hoop zand, een stapel takken en wat stenen voor het grijpen.

Graven, bouwen, spitten, roeren... Ik zie onze kinderen en hun vriendjes genieten als ze met natuurlijke materialen spelen. Ze krijgen er energie van en komen tegelijkertijd tot rust. Het doet ze zichtbaar goed. Daarom vind ik Modderdag ook zo'n goed initiatief. Het geeft kinderen voor wie 'natuurlijk' buitenspelen niet zo vanzelfsprekend is, de kans om te ervaren hoe geweldig dat is.

Tegelijkertijd krijg ik de kriebels bij het idee dat kinderen georganiseerd gaan modderen. Het wordt al snel zo'n druk, voorgeprogrammeerd evenement, terwijl ik kinderen vooral zie genieten als ze in alle rust hun zelf bedachte modderspel spelen. Ik hoop dan ook dat het niet bij een Modderdag blijft en dat kinderen vaker de kans krijgen om lekker wat aan te modderen. Zand en water. Zo simpel is het.

Tips voor meer natuurlijke speelmogelijkheden:
  • Maak een ruig hoekje in de tuin, waar gegraven en gebouwd mag worden. Zorg voor wat takken, stenen, stammetjes en een oude pan (bij ons is heksensoep maken favoriet).
  • Zet – als het even kan – de regenton binnen handbereik van de kinderen. Eventueel kan een stuk dakgoot de afstand overbruggen. Geen regenton? Gebruik dan een emmer of teiltje om regenwater op te vangen.
  • Lees voor meer inspiratie het artikel 'De ontdektuin: een natuurgebied aan huis'.
  • Heb je thuis geen speelruimte of gewoon zin om ergens heen te gaan? Bezoek dan een natuurspeeltuin, een speelbos - of wat voor bos dan ook - of het strand.

Meer lezen over de positieve effecten van spelen in een natuurlijke omgeving? Download hier de factsheet Scharrelkids (Jeugd, natuur, gezondheid) van IVN.

woensdag 26 juni 2013

Op z'n Westlands



Plukkie al?
Ik mag dan in de Achterhoek wonen en werken, ik ben en blijf een Westlandse tuindersdochter. Dat hoor je niet, hoewel... Heel af en toe glipt er een woordje Westlands doorheen. Op verzoek van een enthousiaste bloglezer heb ik Westlands tuindersjargon verzameld. Dus: ga effe tuinen (in je moestuin), loop met je bakwagen over het padje en waan je een echte tuinder.

Bakkie doen = kopje koffie drinken
Bakwagen = kruiwagen
Blaaie = bladeren (zo ook brooie = broden)
Deemsterig = heiig oftewel een beetje nevelig
Eigen eet = groente of fruit voor eigen gebruik, dus niet voor de verkoop
Groos = trots (op je gewas bijvoorbeeld)
Kapoentje = lieveheersbeestje
Kistjes papieren = tomatenkistjes voorzien van een papieren bodem met rand (mijn eerste baantje)
Een kloen tomatentouw = een kluwen tomatentouw
Kwarren = zeuren, mopperen; het betekent bij planten dat ze allesbehalve welig tieren
Lappie grond = klein stukje grond
Een luchie zetten = de luchtramen van de kas openzetten
Het lucht laten zakken = de luchtramen iets dicht doen
Mok = broeierig, benauwd (weer)
Padje = paadje
Pipkruid = fluitenkruid
Plukkie al = zijn de tomaten al goed (ook als begroeting)
Rauzen = heel hard werken, waarbij (te) ruw met het gewas wordt omgesprongen
Tuinen = met de visite een rondje over de kwekerij lopen
Warenhuis = een grote kas voor commerciële doeleinden (een kleine hobbykas heet een kassie)
De wurft anklauwen = het erf aanharken.


 Ook Westlandse roots? Aanvullingen en opmerkingen zijn welkom.


maandag 24 juni 2013

Moestuinmaandag: goed op stoom!

Het is gelukt: de composthoop is goed op stoom. Dat betekent dat bacteriën druk bezig zijn om alle materialen* om te zetten (en dat onkruidzaden worden gedood). Tot mijn verbazing vind ik het proces nog mooier dan het te verwachten resultaat. Ik roer met een bezemsteel die ik midden in de composthoop heb gezet, voel de broei en waan me een heks die een tovertruc doet. Mijn zoon van negen is al net zo enthousiast. Hij wil graag nog een stapje verder gaan met het maken en toevoegen van preparaten (volgens de biologisch-dynamische teeltwijze), zoals kamillepreparaat en valeriaanextract. Dat lijkt me wel iets voor volgend jaar.

* onkruid, keukenafval, grasmaaisel, hooi, kalk, (paarden)mest en wat oude compost in lagen van 5 tot 10 cm en een paar gieters water. Ik bouwde de composthoop - in grote lijnen - op volgens de aanwijzingen uit het boek Met mest en vork van Alma Huisken en Doortje Stellwagen.

Fotogeniek is de composthoop niet. Daarom nog even een rondje door de moestuin. Langs de Phacaelia (groenbemester), die druk bezocht wordt door bijen en hommels.


En de stambonen. Ik vind het elk jaar weer wonderlijk dat deze planten 'begrijpen' wat ze te doen staat: klimmen.


Ook de Lathyrus klimt als vanzelfsprekend omhoog langs het snoeihout (plataan en vlinderstruik) dat ik daarvoor in de grond heb gestoken.



Moestuinmaandag is een initiatief van Hollandse klei.

Je kunt Tuinwaarts nu ook volgen met Bloglovin.

maandag 17 juni 2013

Moestuinmaandag: overal kleur!

Het duurde even dit jaar, maar de moestuin barst weer van het leven. Ik krijg er zelf ook energie van en ben elk vrij uurtje in de moestuin te vinden.


Aan de rand van het vruchtgewassenbed heeft zich spontaan een papaver gevestigd. Nu de bloem zich heeft ontvouwen, kan ik het niet meer over mijn hart verkrijgen om de plant daar weg te halen. Ik ben dol op deze fel oranje bloem; alsof ze de kleur van haar blaadjes op de kas heeft afgestemd.


Opeens zie ik 'm, de Kleine vos. De vlinderherkenningskaart mag weer uit de kast. Ik vind het altijd erg leuk om samen met de kinderen vlinders op te zoeken en te benoemen.


Van de peulen tot de aardbeien. Overal verschijnen bloemen. Ook in de paksoi, wat niet helemaal de bedoeling is. Weer te vroeg geplant en/of te weinig water gegeven. Als ik het nu eens in mijn tuindagboek noteer, dan hoef ik volgende jaar niet dezelfde fout te maken. Nu maar hopen dat het mooie bloemen worden, waar de bijen nog wat aan hebben.


Kijk voor meer Moestuinmaandagnieuws op Hollandse klei.

Follow my blog with Bloglovin


maandag 10 juni 2013

Moestuinmaandag: aardbei & duizendschoon



We oogsten! Van aardbeien uit de koude kas tot duizendschoon uit het bloemenbed. De duizendschoon (Dianthus barbatus) is het resultaat van een onbezonnen actie in het eerste jaar van de moestuin. Terwijl ik duizendschoon zaaide, dacht ik er niet aan dat het wel eens een blijvertje zou kunnen zijn. Inmiddels pluk ik er al voor het derde seizoen bloemen van. Prachtig!



Inmiddels hebben we ook de tiksproeier weer van stal gehaald. Alleen het geluid al... Heerlijk vind ik dat. De foto's die ik maakte van zoonlief die gierend van het lachen door de 'regen' rende, moet ik jullie schuldig blijven. "Ik wil gewoon gek kunnen doen als jij foto's maakt; dat hoeft niet iedereen te zien." En zo is dat.


Moestuinmaandag is een initiatief van Hollandse Klei.


donderdag 6 juni 2013

Lellebel


Kijk haar eens ongegeneerd schreeuwen om aandacht, de lellebel van onze tuin. Ik hou van deze bloem die zo plotseling verschijnt; de slaapvouwtjes nog in haar net ontloken bladeren.

maandag 3 juni 2013

Moestuinmaandag: bloeiende bieslook & kwarrende pompoenen

Je kunt nog zo'n goed moestuinplan maken, het loopt altijd anders dan gedacht. Ik hou daar wel van. Een moestuin mag veel werk zijn, het is nooit saai. Zomaar een paar verrassingen:


De grote bieslook die niet zou bloeien volgens de gever, bloeit toch - met eigenaardige witte bloemen. De bijen weten ze toch wel te waarderen. De bloemen zijn ook eetbaar (meer over bieslook).


Er groeide van alles op de plek waar ik wortelpeterselie had gezaaid, maar niets wat ik herkende als peterselie. Afgelopen week zag ik opeens een rijtje dezelfde kiemplantjes ontstaan. Snel de rest eruit getrokken. Peterselie blijkt een trage kiemer, dus voortaan wat meer geduld.

Op de website van Vroege Vogels staat een interessant artikel over onkruid en hoe je kunt voorkomen dat je zaaibed vol met onkruid groeit (met valse zaaibedden). Dit is de link.


De pompoenen staan te kwarren*. Ik heb er dijkjes omheen gemaakt, zodat ik ze af en toe een flinke plens water kan geven. Nu nog wat zon en dan komt het wel goed met de pompoenen.

* kwarren is Westlands voor zeuren; het betekent bij planten dat ze allesbehalve welig tieren.

Moestuinmaandag is een initiatief van Hollandse Klei.